Thuis Wetenschap Waarom gapen we? Een mysterie dat de wetenschap bijna heeft ontrafeld

Waarom gapen we? Een mysterie dat de wetenschap bijna heeft ontrafeld

door Albert Janssens

Adverteren

Interessant is dat kinderen jonger dan 4-5 jaar en mensen met autisme minder snel het geeuwen van anderen overnemen. Dit ondersteunt een verband met de ontwikkeling van sociale cognitie. Geeuwen is mogelijk geëvolueerd als een manier om groepsactiviteiten te synchroniseren, bijvoorbeeld voor het slapengaan of de jacht.

Adverteren

Geeuwen wordt ook gereguleerd door circadiane ritmes. We geeuwen vaker ’s ochtends (bij het wakker worden) en ’s avonds (voor het slapengaan), wat overeenkomt met de cycli van hersenactiviteit. Zelfs foetussen in de baarmoeder vertonen geeuwen, al vanaf de 11e week van de zwangerschap.

Sommige ziekten, zoals epilepsie, multiple sclerose en migraine, gaan gepaard met meer geeuwen. Dit komt door een disfunctie van de hersenstam, waar het ‘geeuwcentrum’ zich bevindt. Wetenschappers hebben zelfs een schaal voor ‘gaapactiviteit’ ontwikkeld om neurologische aandoeningen te diagnosticeren. Overmatig gapen kan een teken zijn van problemen met het dopaminesysteem of de thermoregulatie.

Ondanks deze vooruitgang blijven sommige aspecten onduidelijk. Waarom veroorzaakt gapen bijvoorbeeld tranen? Waarschijnlijk komt dit door de druk op de traanbuizen wanneer het gezicht zich uitrekt. Maar het precieze mechanisme wordt nog steeds onderzocht.

Geeuwen biedt een klein maar diepgaand inzicht in de werking van de hersenen. Het verbindt fysiologie, gedrag en sociale interactie en herinnert ons eraan dat zelfs de eenvoudigste handelingen een complexe wetenschappelijke basis hebben.

Dit vind je misschien ook leuk