Geeuwen is een van de meest voorkomende, maar tegelijkertijd meest mysterieuze gedragsverschijnselen. Mensen, apen, honden, zelfs vissen en vogels gapen. Maar waarom? Lange tijd werd gedacht dat gapen nodig was om het bloed van zuurstof te voorzien. Experimenten hebben deze hypothese echter weerlegd: de zuurstof- en koolstofdioxideniveaus veranderen niet tijdens het gapen.
Adverteren
Tegenwoordig is de meest gangbare theorie de thermoregulatie van de hersenen. Onderzoek toont aan dat gapen vaker voorkomt wanneer de hersentemperatuur stijgt en helpt om deze te verlagen. Het inademen van koude lucht en het strekken van de kaak verhoogt de bloedtoevoer naar de schedel, waardoor de hersenen afkoelen – net als een ventilator.
Dit verklaart waarom we gapen als we moe of verveeld zijn: op deze momenten neemt de hersenactiviteit af, vertraagt de bloedtoevoer en kan de temperatuur stijgen. Gapen is een manier om cognitieve functies te “resetten”.
Een ander kenmerk is het besmettelijke karakter van gapen. Zodra je iemand ziet gapen, rek je je ook uit. Dit effect wordt alleen waargenomen bij sociale soorten en is gekoppeld aan empathie. Hoe hoger iemands empathieniveau, hoe vatbaarder die persoon is voor besmettelijk geeuwen.
