Nu kun je een alternatief bieden. In plaats van “Je hebt alles verknoeid”, zeg je: “Je hebt je best gedaan. Wat kun je de volgende keer verbeteren?” In plaats van “Je bent niet goed genoeg”, zeg je: “Je bent in ontwikkeling, en het is oké om niet alles te weten.”
Adverteren
Het is belangrijk om de criticus niet te onderdrukken, maar hem te transformeren in een innerlijke mentor – ondersteunend maar eerlijk. Dit kost tijd en geduld. Soms helpt het om hem een naam en een beeld te geven (bijvoorbeeld: “een strenge maar zorgzame grootvader”).
Mensen met een strenge innerlijke criticus lijden vaak aan perfectionisme, uitstelgedrag en spreekangst. Samenwerken met de criticus is de sleutel tot het bevrijden van zichzelf van deze ketenen. Psychotherapie, met name cognitieve gedragstherapie en compassiegerichte therapie, werkt effectief bij de innerlijke criticus. Maar zelfs zonder therapie kun je klein beginnen: vervang ‘Ik zou moeten’ door ‘Ik kan’, ‘Ik heb gefaald’ door ‘Ik leer’.
Uiteindelijk is de innerlijke criticus een deel van ons. Hij hoeft niet vernietigd te worden, maar wel begrepen en begeleid te worden. Wanneer hij een bondgenoot wordt in plaats van een rechter, ontstaat er ruimte voor moed, creativiteit en een echt leven – niet perfect, maar vol leven.
