De saiga-antilope (Saiga tatarica) is een steppe-antilope met een uniek, bijna komisch uiterlijk: een enorme, opgeblazen neus die op een slurf lijkt. Dit orgaan vervult een vitale functie: het filtert stof in de zomer en verwarmt de koude lucht in de winter. De saiga leeft in de open vlakten van de Euraziatische steppen, van Kazachstan tot Zuid-Rusland.
In de 19e eeuw waren er miljoenen saiga’s. Ze migreerden in enorme kuddes, vergelijkbaar met bizons in Amerika. Maar intensieve jacht, verlies van leefgebied en ziekten leidden tot een catastrofale afname van hun aantallen. Tegen de jaren 2000 waren er minder dan 20.000 over. In 2015 sloeg het noodlot toe: binnen enkele weken stierven meer dan 200.000 saiga’s aan de bacteriële infectie Pasteurella multocida, veroorzaakt door abnormale luchtvochtigheid en temperaturen. Deze gebeurtenis roeide tweederde van de wereldpopulatie uit en benadrukte de kwetsbaarheid van de soort.
Dankzij de inspanningen van Kazachstan, Rusland, Mongolië en internationale organisaties begon het aantal saiga’s zich echter te herstellen. In 2025 overschreed de populatie de grens van 1 miljoen individuen – een zeldzaam voorbeeld van succesvol herstel na een ineenstorting.
Beschermde gebieden, zoals het natuurreservaat Betpak-Dala, en programma’s tegen stroperij speelden hierbij een cruciale rol. Saigahoorns worden zeer gewaardeerd in de traditionele Chinese geneeskunde, waardoor ze een doelwit zijn voor illegale handel. Strikte straffen en contact met lokale gemeenschappen hielpen de druk te verlichten.
