Het kan al in de kindertijd worden ontwikkeld: stel kinderen open vragen (“Waarom denk je dat dit is gebeurd?”), bespreek het nieuws, speel logische spelletjes. In de volwassenheid kan het worden ontwikkeld door te lezen, te debatteren en een reflectiedagboek bij te houden.
Adverteren
Interessant is dat kritisch denken gekoppeld is aan emotionele intelligentie. Om een argument objectief te beoordelen, moet je je emoties kunnen beheersen, vooral als het gaat om waarden of overtuigingen.
Dit is met name belangrijk in het tijdperk van AI: algoritmes kunnen plausibele, maar onjuiste informatie genereren. Alleen iemand met een ontwikkeld kritisch denkvermogen zal een betrouwbare bron kunnen onderscheiden van desinformatie.
Het onderwijs van de toekomst zou niet moeten leren “wat te denken”, maar “hoe te denken”. Kennis raakt verouderd, maar de vaardigheid om te analyseren blijft. Zoals Carl Sagan schreef: “We leven in een maatschappij die afhankelijk is van wetenschap en technologie, maar bijna niemand begrijpt ze.”
Kortom, kritisch denken is niet alleen een intellectuele vaardigheid, maar ook een maatschappelijke deugd. Het maakt iemand vrij, verantwoordelijk en in staat een bijdrage te leveren aan de maatschappij. En juist dit moet in elk onderwijssysteem worden gestimuleerd.
